Britse humor in Nederlandse serie
26 augustus 2009
Broadcast Magazine nr. 286DOOR: MARIEKE VAN DER HEIJDEN - Politiek is leuk. De BBC bewees het met de politieke comedy Yes Minister en de VPRO doet het nu dunnetjes over met de Nederlandse variant Sorry Minister. Gepiepeld en gescreend worden, bezuinigingen doorvoeren, de dodenlijst en tussendoor ezeltje rijden: de minister van het fictieve Ministerie van Beheer en Beleid krijgt het allemaal voor zijn kiezen. Paul Voorthuysen, producent van S&V fi ction: “Ik sta te trappelen om een nieuw seizoen te maken.”
Ik volg de politiek al jaren op de voet, het is interessant en spannend. Daarnaast heb ik al heel wat comedy’s geproduceerd en ben ik continu op zoek naar nieuwe ideeën. Eén en één was dus twee.” Een politieke comedy was voor Voorthuysen bijna een logisch nieuw project. En de VPRO dacht daar gelukkig voor hem hetzelfde over. “Ze waren meteen enthousiast. Sorry Minister past ook prima in hun comedytraditie. Het is absurder dan de gemiddelde comedy en je steekt er ook nog eens iets van op.” Acteur Peter Heerschop die de assistent van de secretarisgeneraal speelt: “Het gaat over het reilen en zeilen van een niet bestaand ministerie. Oftewel de voortdurende clash tussen politiek en bureaucratie. Het is niet schuddebuiken van het lachen, de grappen zijn veel subtieler, maar juist dat maakt het zo goed.”
Geforceerd
Maar hoe leuk is een vertaalde versie van een Britse politieke comedy? Voorthuysen: “Britse humor doet het hier sowieso goed. De serie is geniaal en de onderliggende thema’s zijn van alle tijden, maar de uitvoering hebben we compleet omgegooid. Dat was ook dé uitdaging: het geheel is zo bewerkt dat het de kijkers van nu aanspreekt.” Om te beginnen werden er acteurs gekozen die een stuk jonger waren dan de oorspronkelijke cast. Simpelweg omdat ministers
tegenwoordig ook jeugdiger zijn. Ook het ‘grapniveau’ zoals Voorthuysen het noemt, werd veranderd: “Het ligt net iets hoger en is toegespitst op de hedendaagse problematiek in Nederland.” Heerschop vult aan: “Het is verleidelijk om extra leuk te gaan doen, maar dan wordt het geforceerd en dus niet leuk. Het is de kunst om ‘gewoon’ leuk te zijn. En dat is gelukt. Al was het ontzettend moeilijk om onszelf in te houden, we hebben ons tussen de opnames door kapot gelachen.”
Geloofwaardig
In tegenstelling tot de originele versie werd de secretarisgeneraal een vrouw (actrice Lies Visschedijk). Ook een wijziging in de cast dus. Voorthuysen licht toe: “In het begin dachten we aan een vrouwelijke minister, maar tijdens het uitwerken van het script vonden we dat toch een te hoog domblondjegehalte hebben. De minister heeft namelijk, simpelweg omdat hij korter op zijn post zit dan de secretarisgeneraal, minder kennis van zaken. Eigenlijk is dus niet hij, maar de secretarisgeneraal de grote baas.” En juist dat soort eigentijdse veranderingen maakt de serie geloofwaardig, aldus Heerschop. Al kwam hij daar pas later achter: “Ik had het script niet eens gelezen. Toch zei ik meteen ‘ja’ tegen de rol, omdat alles klopte: ik heb altijd al in een meerdelige serie willen spelen, het team en de omroep spraken me aan én ik had ook nog eens een maand vrij. Dat ik de loser van de serie ben, vond ik juist fantastisch. De scènes met Lies waarin ik tevergeefs een stukje van haar liefde probeer los te peuteren. Zucht, onvergetelijk!”
Groeien
Om te kijken of alle scripten castwijzigingen ook echt hout snijden, werd er op verzoek van netmanager Roek Lips eerst een pilot gemaakt. Een leerzame ervaring met dank aan de VPRO, meent Voorthuysen: “Met name Joost de Wolf (hoofd Drama VPRO, red.) heeft ontzettend geholpen. Hij hield voortdurend een vinger aan de pols en dat is de kwaliteit van het geheel ten goede gekomen. Je kunt op basis van het script eindeloos blijven theoretiseren, maar je ziet pas op het scherm of iets werkt of niet.” Zo bleek de manier van fi lmen te statisch. En dus werd besloten de twee camera’s handheld te gebruiken en de hengelmicrofoon te vervangen door zendermicrofoons in het haar. Voorthuysen: “Daardoor ben je zeker op locatie wendbaarder en kun je sneller werken. Dat maakt het een stuk dynamischer.” Ook voor Heerschop bracht de pilot verheldering: “We zagen dat het team klopte, maar dat de tekst en het verloop
van het spel beter konden. Na één pilot heb je nog geen rol. Simpel, zoiets moet groeien. Daarom zijn we meer en intensiever gaan repeteren, als een team.”
Vervolg
Een maand lang betrok de cast een etage naast het Ministerie van Financiën in Den Haag. Heerschop: “We bivakkeerden daar van ’s ochtends vroeg tot ’s avonds laat. En dat was niet alleen goed voor het draaitempo, maar ook voor het inlevingsvermogen.” Tot tevredenheid van Voorthuysen: “De professionaliteit
van de acteurs en de degelijke voorbereiding zorgden voor een voorbeeldige productie.” Van Heerschop mag er meteen een vervolg komen: “Het was een feest om te doen en ik weet zeker dat het alleen nog maar beter zal worden. De kracht van de serie zit in de karakters en daarin zijn we allemaal enorm gegroeid. En ja, als ik terugdenk aan die droomscène waarin ik word afgerost door een Lies met een grote, zwarte agenda... ” Dat verlangen zou zo maar eens bevredigd kunnen worden, want de VPRO is tevreden en ook Voorthuysen is enthousiast: “Ik sta te trappelen om een nieuw seizoen te maken. Het wachten is op de kijkcijfers.”
